Местоположба и општи податоци
Црквата „Св. Богородица“ – Челница се наоѓа во маалото Месокастро, во стариот дел од Охрид, во близина на улицата Климентов Универзитет. До неа може да се пристапи преку наведената улица, а исто така и пеш, спуштајќи се надолу од црквата „Св. Богородица Перивлепта“ и од ЦОУ „Св. Климент Охридски“.
Архитектонска особеност и историски слоеви
Оваа црква изобилува со своеобразни раритети. Таа е единствената црква не само во Дебарско-кичевската епархија, туку и во Република Македонија, која претставува двобродна градба. Двата кораба во внатрешноста се поврзани со арки и камени столбови, при што јужната арка е поголема, а северната е помала. Црквата е изградена на темелите на постара средновековна црква, која во најголем дел се наоѓа под денешната градба. Дополнително, од јужниот ѕид на црквата, кој се спушта значително пониско кон средновековната црква, постои врата што води кон првобитната архитектура. Според некои истражувачи, оваа црква потекнува од IX век и била изградена од бугарскиот владетел Борис, додека други истражувачи времето на нејзината изградба го сместуваат во XIV век.
Фрескоживопис и живописни интервенции
Во црквата е зачуван најстариот фрескоживопис од XIV век, од кој се сочувани фрагменти на јужниот и на северниот ѕид над арката. Црквата претставува двокорабна градба во внатрешноста, додека однадвор е покриена со еден покрив од керамиди, поставени на две страни. На западната страна од црквата се наоѓа припрата, а пред неа е влезната врата. Од десната страна на влезот има мала просторија во која се продаваат свеќи. Во состав на таа просторија и на западниот ѕид од припратата е изградена камбанарија, која по висина е приближно иста како и црквата и во која се наоѓа една камбана. Во припратата нема фрескоживопис, а на влезот во наосот, лево и десно од влезната врата, се поставени две големи престолни икони. Во внатрешноста, покрај деловите од првиот фрескоживопис од XIV век, постои и понов фрескоживопис, кој е завршен на 20.XI 1862 година од страна на Дичо Зограф од Тресонче. Подоцна биле извршени интервенции и делови од црквата биле насликани и обновени од зографот Коле Момиров во 1901 година. Истата година било извршено и преосветување на црквата од егзархискиот владика Методиј.
Иконостас, олтар и богослужбен живот
Во црквата се наоѓа постар иконостас. Долните дрвени плочи под престолните икони се насликани со флорални декорации. На иконостасот има четири престолни икони и царски двери, над кои е насликан полукружен надвратник. Северната врата преку која се влегува во олтарот се наоѓа на северниот брод, а на неа има една икона насликана во целата должина. Над престолните икони има хоризонтална даска на која се насликани дванаесетте апостоли и Деизис, односно вкупно петнаесет ликови, а над нив има резбано украсено Распетие. На северните двери е запишано името Димитриј Зограф и датумот 15.V 1862 година, односно станува збор за познатиот Дичо Зограф од Тресонче. Во поново време во црквата биле извршени повеќе реконструктивни зафати. Во олтарскиот дел била поставена нова мермерна плоча на светиот престол, уреден бил црковниот двор, а покривот бил заменет со нови керамиди. Преосветувањето на светиот престол во црквата било извршено на 7.VIII 2011 година од страна на митрополитот Тимотеј. Во црквата повеќепати во текот на годината се богослужи света Литургија, а таа е секојдневно отворена за верниците и посетителите.
